|

ANTROPOLOGIA KULTUROWA
(krótka instrukcja obsługi)
Czy postrzegamy świat inaczej niż Anglicy, Hindusi
albo Papuasi? W jaki sposób indiańscy szamani
uzdrawiali chorych? Co to są języki mlaskowe?
Dlaczego większość Polaków nie chce jeść ślimaków, a
Francuzi nie tkną zupy z buraków? Czy internetowe
randki mogą być antidotum na cywilizacyjną
samotność? Czy światu rzeczywiście grozi zderzenie
cywilizacji?
To
zaledwie kilka pytań, na które odpowiada
antropologia kulturowa.
Nauka
ta narodziła się w połowie XIX wieku, wraz z
powstawaniem nowoczesnych społeczeństw, ale zajmuje
się kwestiami, jakie nurtowały Europejczyków od
zawsze. Kim jestem, kim są inni, dlaczego są inni,
jak się z nimi porozumieć? Szukając wyjaśnień tych
kwestii, antropologia kulturowa bada kulturę, ale
nie w potocznym rozumieniu tego słowa (teatr, opera,
filharmonia). Dla antropologów bowiem kultura jest
całościowym sposobem życia konkretnego
społeczeństwa, to sposoby odżywania się, ubierania,
budowy domów, zawierania małżeństw, myślenia. W tym
ujęciu nie istnieją ludzie niekulturalni: każdy
został przecież wychowany w grupie, która wpajała mu
swoje wartości moralne, wzorce zachowań, nawyki
żywieniowe i upodobania estetyczne. Bez względu na
to, czy mówimy o Narrinyeri, Baskach bądź Litwinach,
albo czy mówimy o animistach, katolikach bądź
krysznaitach, czy wreszcie mówimy o afrykańskich
wróżbitach, latynoskich macho bądź japońskich
maklerach, ludzie stają się sobą dzięki kulturze.
Mówiąc najbardziej ogólnie, kultura jest sensem,
jaki wszyscy - na równiku i na biegunie, w szałasie
z kory i w bloku z betonu – nadajemy światu.
Te
sensy są oczywiście różne. Dla jednych dniem świętym
będzie niedziela, dla innych sobota albo piątek.
Jedni będą zachwycać się postępem technologicznym,
inni z kolei wschodem słońca nad stepem. I te
właśnie różnice są dla antropologów najciekawsze.
Pokazują one, że pomysłów na szczęśliwe życie jest
bardzo wiele, że w odmienny sposób można rozwiązywać
te same problemy. Realne istnienie wielu różnych
kultur (z których tysiące zostało niestety
zmiecionych przez historię) jednoznacznie
przekonuje, że nasze życie jest jedynie lokalnym
przypadkiem pośród innych lokalnych przypadków.
To
stwierdzenie pociąga zaś za sobą nie tyle tolerancję
– która ostatnio stała się pustym hasłem – ile
raczej chęć zrozumienia innych ludzi w ich innych
życiach. Właśnie z tego powodu antropologowie
żeglują na odległe archipelagi, jeżdżą do romskich
wiosek, przekraczają progi domów. Nie ma wszak
zrozumienia bez kontaktu, bez dialogu, bez wymiany
myśli. O tym antropologowie piszą i o tym nauczają.
W świecie coraz ciaśniejszym, oplecionym
elektronicznymi sieciami, antropologia uczy tego, w
jaki sposób współ-być z innymi, jak pozbyć się lęku,
jak nawiązywać kontakty. Jesteśmy przecież jako
ludzkość skazani na sąsiedztwo, nie uciekniemy przed
innymi. Ziemia jest kulą, a wszelkie granice (Mur
Chiński, wały Hadriana, linia Maginota, mur
berliński, mur oddzielający Żydów od Palestyńczyków)
wcześniej czy później przestają istnieć. Dlatego
warto poznawać i rozumieć innych, których możemy
dzisiaj spotkać wszędzie: nie tylko podczas
egzotycznych podróży, ale też na pobliskim bazarze,
na internetowym forum albo po prostu za ścianą. Z
tego samego powodu warto poznawać i rozumieć
kulturę, z której sami się wywodzimy, tradycję,
która ukształtowała nasze miejsce. Czy można sobie
wyobrazić bardziej pilne, bardziej życiowe i
zwyczajnie ludzkie zadanie dla jakiejkolwiek z nauk?
Dlatego zostaliśmy antropologami.
Waldemar Kuligowski

Zarejestrowane w lutym 2005 r., pierwotnie jednak zrodzone na
gruncie więzi towarzyskich Stowarzyszenie
Antropologów Kultury „Etnosfera” powstało z
inicjatywy ludzi, których wspólne cele i idee
połączyły w trakcie odbywania studiów
antropologicznych w Instytucie Etnologii i
Antropologii Kulturowej na Uniwersytecie im. Adama
Mickiewicza w Poznaniu.
Powodowani z jednej strony chęcią aktywizacji zawodowej po
fakcie ukończenia studiów w niesłusznie postrzeganej
jako mało perspektywiczna profesji, z drugiej strony
chęcią wykorzystania zdobytych w toku studiowania
umiejętności w praktyce życia społecznego,
powołaliśmy do życia instytucję, której podstawowym
celem jest działanie na rzecz człowieka jako nośnika wartości kulturowych. Sama idea
Stowarzyszenia narodziła się bowiem w poczuciu
konieczności wyzwolenia antropologii ze sztywnych
ram akademizmu i tym samym wyjścia naprzeciw
ludziom, którym nasza dyscyplina w zasadniczy sposób
mogłaby przysłużyć się dla poprawy ich aktualnej
sytuacji społeczno-kulturowej.
Celami działalności Stowarzyszenia są:
-
Przybliżanie kultur
mniejszości etnicznych, grup etnograficznych
oraz kulturowych Polski, Europy i świata oraz
ochrona dziedzictwa kulturowego i tradycji.
-
Działanie na rzecz integracji
środowisk zainteresowanych kulturami pogranicza.
-
Działanie na rzecz
tolerancji, dialogu międzykulturowego pomiędzy osobami i różnymi
organizacjami mniejszości etnicznych oraz
kulturowych.
-
Podejmowanie działań na rzecz
ochrony praw człowieka, demokracji, wolności i
swobód obywatelskich.
-
Działanie na rzecz integracji
europejskiej oraz rozwijanie kontaktów i
współpracy między społeczeństwami .
-
Wspieranie inicjatyw dla
rozwoju kulturowego i społecznego oraz promocja
działalności
artystycznej związanej z różnymi regionami Polski i
świata.
-
Działanie na rzecz rozwoju
artystycznego i kulturalnego oraz wspieranie
nauki i edukacji.
-
Poszerzanie i pogłębianie
wiedzy w zakresie etnologii i antropologii
kulturowej.
-
Prowadzenie działalności
wydawniczej oraz wspieranie i finansowanie
działalności innych organizacji pozarządowych
oraz podmiotów kolegialnych nie posiadających
osobowości prawnej, których działania są zbieżne
z celami Stowarzyszenia.
-
Organizowanie badań
terenowych związanych z realizacją celów
statutowych Stowarzyszenia.
-
Prowadzenie baz danych,
związanych tematycznie z celami statutowymi.
Cele te Stowarzyszenie realizuje poprzez:
-
Prowadzenie działalności
informacyjno – promocyjnej i edukacyjno –
szkoleniowej przy pomocy wszelkich dostępnych
mediów.
-
Promowanie artystów poprzez
organizację koncertów, wystaw, przeglądów
filmowych, itp
-
Organizowanie sympozjów,
seminariów, konferencji i debat publicznych.
-
Inicjowanie targów sztuki,
imprez okolicznościowych oraz festiwali
promujących specyfikę różnych regionów Polski i
świata.
-
Współpracę z muzeami,
galeriami, skansenami, szkołami, zespołami
artystycznymi oraz innymi instytucjami.
-
Współpracę z organizacjami
pozarządowymi działającymi w zakresie objętym
celami Stowarzyszenia oraz osobami fizycznymi
wykazującymi zainteresowanie celami
Stowarzyszenia oraz instytucjami i samorządami
lokalnymi.
-
Systematyczne podnoszenie
kwalifikacji członków Stowarzyszenia za pomocą
różnych form kształcenia.
-
Współpracę międzynarodową z
organizacjami i instytucjami o podobnej
działalności.
-
Inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych
celów organizacji.
STATUT STOWARZYSZENIA
DEKLARACJA
CZŁONKOWSKA
DEKLARACJA
CZŁONKA WSPIERAJĄCEGO
|